راهکاری علمی برای کنترل تبلور قند و تولید شیرینی سلامتمحور
با افزایش تقاضای مصرفکنندگان برای شیرینیهای سلامتمحور و کمکالری، استفاده از ترکیبات طبیعی با عملکرد چندگانه در صنایع غذایی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. صمغ عربی بهعنوان یک هیدروکلوئید طبیعی و فیبر محلول، نقش مؤثری در کنترل تبلور قند، بهبود بافت و کاهش کالری در شیرینیهای نرم و رژیمی ایفا میکند و میتواند بهعنوان جایگزین افزودنیهای مصنوعی مورد استفاده قرار گیرد.
نقش صمغ عربی در کنترل تبلور قند
یکی از چالشهای اصلی در تولید شیرینیهای نرم، بهویژه محصولات رژیمی با قند کاهشیافته، تبلور ناخواسته قند است که منجر به زبری بافت، کاهش پذیرش حسی و کوتاه شدن عمر ماندگاری محصول میشود. مطالعات نشان دادهاند که صمغ عربی با افزایش ویسکوزیته فاز آبی و ایجاد موانع فضایی در اطراف مولکولهای ساکارز و گلوکز، سرعت جوانهزنی و رشد بلورهای قند را کاهش میدهد. این ویژگی به حفظ بافت نرم و یکنواخت در محصول نهایی کمک میکند.
صمغ عربی بهعنوان حجمیکننده کمکالری
صمغ عربی یک فیبر غذایی محلول با ارزش کالری پایین (حدود 2 کیلوکالری بر گرم) است که امکان استفاده از آن بهعنوان حجمیکننده کمکالری را در فرمولاسیون شیرینیهای رژیمی فراهم میکند. جایگزینی بخشی از شکر یا شربتهای قندی با صمغ عربی، بدون ایجاد افت شدید در حجم، دهانحسی و قوام محصول، به کاهش انرژی دریافتی کمک میکند. این ویژگی برای توسعه محصولاتی مناسب افراد مبتلا به اضافهوزن یا دیابت اهمیت ویژهای دارد.
بهبود ویژگیهای حسی در شیرینیهای نرم
علاوه بر عملکرد تکنولوژیک، صمغ عربی تأثیر مثبتی بر دهانحسی، نرمی و پایداری بافت دارد. این ترکیب با حفظ رطوبت و کاهش سینرزیس (جدا شدن آب)، از سفت شدن تدریجی شیرینیها در طول نگهداری جلوگیری میکند. در نتیجه، محصول نهایی حتی در فرمولاسیونهای کمقند نیز از نظر حسی برای مصرفکننده قابل قبول باقی میماند.
جایگزین طبیعی برای افزودنیهای مصنوعی
در راستای گرایش بازار به برچسب تمیز، صمغ عربی میتواند بهعنوان جایگزین افزودنیهای مصنوعی مانند پایدارکنندهها و برخی اصلاحکنندههای بافت مورد استفاده قرار گیرد. منشاء طبیعی، ایمنی بالا و تأییدیههای بینالمللی باعث شده است که این ترکیب در بسیاری از محصولات غذایی سلامتمحور ترجیح داده شود.
جمعبندی
استفاده از صمغ عربی در شیرینیهای نرم و رژیمی، راهکاری علمی و کارآمد برای کنترل تبلور قند، کاهش کالری، بهبود بافت و تولید شیرینی سلامتمحور است. این ویژگیها، در کنار امکان جایگزینی افزودنیهای مصنوعی، صمغ عربی را به یکی از ترکیبات کلیدی در توسعه نسل جدید شیرینیهای رژیمی تبدیل کرده است.
منابع (References)
- Williams, P. A., & Phillips, G. O. (2009). Gum Arabic. In Handbook of Hydrocolloids (2nd ed.). Woodhead Publishing.
- Phillips, G. O., & Williams, P. A. (2021). Gum Arabic: Structure, properties, application and economics. Food Hydrocolloids, 111, 106–137.
- Anderson, D. M. W., & Weiping, W. (1990). The characterization of gum arabic (Acacia senegal). Food Hydrocolloids, 4(3), 251–256.
- FAO/WHO Joint Expert Committee on Food Additives (JECFA). Gum Arabic (Acacia gum) – Safety evaluation.
- Slavin, J. (2013). Fiber and prebiotics: mechanisms and health benefits. Nutrients, 5(4), 1417–1435.






